Tabak

Wat is het?

Tabak komt van de tabaksplant, de Nicotiana tabacum. De tabak die gerookt wordt, bestaat meestal uit een mengsel van verschillende tabakssoorten waaraan geur - en smaakstoffen zijn toegevoegd, de zogenaamde blend. Elk merk heeft zo zijn eigen geheime recept om deze blend te maken. Hierdoor ontstaat een specifiek product met steeds dezelfde smaak en geur. Het psycho-actieve bestandsdeel van tabak is Nicotine.

Geschiedenis

De eerste vondsten die erop wijzen, dat mensen het gebruik van tabak kennen, stammen uit Centraal-Amerika. In tempels van ongeveer 1000 voor Christus zijn reliëfs aangetroffen van pijp-rokenende maya priesters. In de zestiende eeuw is tabak met de veroveraars naar Europa gekomen.Toch blijft het gebruik van tabak eeuwenlang tot een relatief kleine gebruikersgroep beperkt. De sigarettenindustrie dateert uit eind negentiende eeuw, toen de eerste sigarettenmachines in gebruik werden genomen. Hierdoor werd het roken van sigaretten minder exclusief en dus toegankelijk voor meer mensen. Het roken van sigaretten werd pas echt populair na de Eerste en vooral de Tweede Wereldoorlog. In 1945 deelden de bevrijders in ons land onder andere sigaretten en chocolade uit. Tegenwoordig roken zowel mannen als vrouwen. Wel zijn wij ons meer bewust van de risico’s die roken voor de gezondheid met zich meebrengt dan vroeger. Wijze van toediening.

Men krijgt nicotine binnen door het roken van sigaretten. Via de longen komt de nicotine in het bloed en vervolgens de hersenen terecht.

Dosis

Een sigaret bevat 0.13 - 2 mg nicotine. Een lichte dosis is 0.4 - 0.6 mg nicotine. Een normale dosis is 0.6 - 1 mg nicotine en een sterke tot zware dosis is 1 - 4 mg nicotine.

Effecten

De effecten van nicotine zijn afhankelijk van verschillende factoren. Zo zijn bijvoorbeeld de hoeveelheid die je rookt en of je regelmatig rookt of maar zeer zelden van invloed.

Positieve effecten:

• ontspannen, rustig effect
• opgewekt, alert effect
• meer zelfvertrouwen

Lichamelijke effecten:

Nicotine stimuleert de afgifte van adrenaline. Hierdoor gaat de hartslag omhoog en worden de bloedvaten samengetrokken. De bloeddruk stijgt.

Door roken krijg je ook koolmonoxide binnen. Koolmonoxide is een kleur- en reukloos gas. Het hecht zich 200 keer sneller aan rode bloedlichaampjes dan zuurstof. Een groot deel van de rode bloedlichaampjes vervoert dus geen zuurstof meer waardoor lichaamsdelen een tekort aan zuurstof krijgen.

Negatieve effecten:

bij beginners: misselijkheid, duizeligheid

De kater

Risico's op de lange termijn

Wie geen risico wil lopen moet niet roken. De risico’s worden groter als iemand meer en langer rookt. Het levert tal van lichamelijke problemen en ziekten op:

• Door roken komt er teer in je ademhalingssysteem. Teer is een zwarte kleverige stof. Het zet zich vast op de trilharen van het slijmvlies dat loopt van de neus tot diep in de longen. Trilharen kunnen daardoor hun werk, het naar buiten werken van stof en vuil en schadelijke stoffen, niet goed meer doen. Dit moet naar buiten gehoest worden (het rokershoestje). Longblaasjes komen onder spanning te staan en er gaan er steeds meer kapot. Gevolg is steeds kleinere longen die steeds minder zuurstof af kunnen geven aan het bloed.
• Slechte huid en tanden: Tabak zorgt voor een snel verouderende huid. Dit komt omdat de huid te weinig zuurstof krijgt door de nauwe bloedvaten. Ook wordt een eiwit die de huid soepel houdt afgebroken. Ook de tanden worden lelijk van het roken.
• Longkanker, chronische bronchitis en longemfyseem: Roken is ook zeer slecht voor de ademhalingsorganen. Het vuil en overtollige slijm moet worden opgehoest waardoor longblaasjes kapot gaan. Dit kan tal van longziekten veroorzaken, zoals bronchitis, longemfyseem en longkanker. Bronchitis is een chronische ontsteking van het slijmvlies, longemfyseem is kortademigheid omdat de longen te weinig zuurstof krijgen. Longkanker ontstaat doordat beschadigde plekken in de longen veranderen in abnormale cellen die een bron vormen voor kankercellen. Op alle beschadigde plekken kunnen kankers ontstaan, zoals neus-, keel-, slokdarm- en strottenhoofdkanker.
• Vernauwde bloedvaten, hersenbloeding en hartinfarct: Door koolmonoxide, nicotine en mogelijk andere stoffen in de tabaksrook raken de vaatwanden beschadigd. Vet kan zich makkelijker afzetten waardoor aderverkalking kan ontstaan. Op de langere termijn raken vaten vernauwd of slibben dicht. Afhankelijk van de plaats waar dit gebeurt, kan dit leiden tot pijnlijke ledematen, een hersenbloeding of een hartinfarct.
• Stembanden: Door slijm op te hoesten kunnen de stembanden beschadigen of ontstoken raken. De helderheid van de stem kan verdwijnen.
• Meeroken: Met roken beschadig je niet alleen jezelf. Ook je directe omgeving rookt mee. Meerokers hebben 20% meer kans op longkanker. Roken is ook schadelijk voor het ongeboren kind. De foetus groeit trager en het gemiddelde geboortegewicht is lager. Ook bij borstvoeding krijgt de baby schadelijke stoffen binnen.

Verslaving

Nicotine is de meest verslavende stof die we kennen. Het lichaam ontwikkelt een acute gewenning en past zich vanaf de eerst trek aan de nicotine aan. Daardoor heb je steeds meer nicotine nodig om het effect nog te voelen en treden er al zeer snel ontwenningsverschijnselen op. Dat gebeurt al wanneer de dosis nicotine waaraan het lichaam gewend geraakt is, aan het teruglopen is. Je gaat je onrustig voelen, raakt geïrriteerd, kunt je niet meer concentreren, krijgt hoofdpijn en slaapt slecht. Ga je roken, dan verdwijnen deze onthoudingsverschijnselen weer. De rustgevende en kalmerende werking die sommigen na het roken ervaren, is eigenlijk niets anders dan het verdwijnen van onrustgevoelens en ontwenningsverschijnselen die -let wel- door het roken zijn ontstaan. Je wilt eigenlijk een constant niveau van nicotine en rookt de hele dag door. Dat je afhankelijk bent geworden van nicotine, merk je pas als je wilt stoppen.

Sigaretten gebruik in Nederland: Prevalentie-cijfers

66.4% van de Nederlanders geeft in 2001 aan gedurende zijn leven wel eens tabak te hebben gerookt. 34.1% deed dit het afgelopen jaar nog en 30.2% heeft de afgelopen maand nog tabak gerookt.

De wet

Vanaf 1912 kent Nederland de wet op de tabaksaccijns. Deze is voor het laatst herzien in 2002. Bepalingen in deze wet moeten ervoor zorgen dat de schade door roken beperkt wordt. De belangrijkste bepalingen van deze wet zijn:

• Aan jongeren onder de 16 jaar mogen geen tabaksartikelen worden verkocht.
• Tabaksreclame en –sponsoring worden verboden. Alleen in tabakszaken mag reclame gemaakt worden. Tabaksartikelen mogen niet gratis worden verstrekt.
• Op sigarettenpakjes moet de waarschuwing staan: roken is dodelijk. Roken brengt u en anderen rondom u ernstige schade toe.
• In overheidsgebouwen waarin iedereen kan komen mag niet worden gerookt.
• Werkgevers moeten ervoor zorgen dat werknemers een rookvrije werkplek hebben.
• Per Juni 2008 is ook de horeca rookvrij. 
• Exploitanten en vervoersondernemingen moeten ervoor zorgen dat hun klanten of reizigers geen rookoverlast hebben.

Het verkeer

Je kunt zonder problemen roken en rijden combineren, mits je maar op de weg en de andere gebruikers blijft letten!

Unity Tips

Veilig roken bestaat niet. Ook bij matig roken krijg je giftige stoffen binnen. Van alle rokers is zo'n 10% in staat om zo nu en dan te roken. 90% rookt dagelijks gedurende een lange reeks van jaren. Bij het roken van lichte of filtersigaretten krijg je ook giftige stoffen binnen. Bovendien blijkt dat rokers van deze sigaretten meer gaan roken of dieper gaan inhaleren om toch het nicotinepeil op niveau te houden. Niet over je longen roken is ook niet risicovrij. Keel-, mond- en slokdarmkanker kunnen nog steeds optreden.De enige oplossing om de risico's te beperken is niet roken of stoppen met roken. Het lichaam kan zich dan weer herstellen. En hoe korter men gerookt heeft, hoe sneller dat gaat.

Voor vragen bel de Advieslijn: tel. 020-4087774 (maandag tot donderdag tussen 1500 en 1700 uur)